به آتش کشيده شدن زمين های کشاورزی
حسين عبيری گلپايگانی*
روزنامه اعتماد :شايد در پايان فصل برداشت محصولات کشاورزي از نزديک مشاهده کرده باشيد در بعضي از مناطق کشاورزي، تعدادي از کشاورزان پس از برداشت محصولات شان (بيشتر کشتزارهاي گندم و جو) باقي مانده ساقه گياهان را در کشتزارهاي خود آتش مي زنند که گاهي شعله هاي آتش و دود ناشي از آن آتش سوزي کل منطقه را فرا مي گيرد.
اگر مسير محل کار شما هر روز از کنار اين کشتزارها باشد به ياد خواهيد آورد که اين کشتزارها در فصل بهار سرسبز بودند ولي امروز به سرزمين سوخته يي تبديل شده اند که بوي بد اين سوختگي مشام تان را آزار مي دهد. آتش زدن کشتزارها به غير از آنکه چهره بدي از طبيعت را نشان مي دهد، باعث مشکلات زيست محيطي زيادي براي مردم و اکوسيستم منطقه خواهد شد. در اين نوشتار کوتاه به اثرات زيانبار آتش زدن باقي مانده ساقه گياهان مزارع مي پردازيم تا مسوولان امر هر چه سريع تر برنامه يي براي جلوگيري از اين گونه تخريب ها مطرح و اجرا کنند.
1 - آتش زدن مزارع با توجه به اينکه گاهي وسعت زمين هاي آتش زده بسيار زياد است باعث توليد حرارت، دود و گرد و غبار و گاز دي اکسيدکربن مي شود که هر سه مورد ذکر شده از آلاينده هاي زيست محيطي هستند که افزايش آنان در سطح کره زمين باعث خسارات جبران ناپذيري به محيط زيست مي شود.
بالا رفتن دماي کره زمين در چند دهه اخير به علت سوخت و ساز مواد فسيلي و همچنين اثر پديده گلخانه يي گاز دي اکسيدکربن که خود حاصل سوختن مواد کربني است و همچنين افزايش گرد و غبار و دوده هاي حاصل از سوختن مواد انرژي در سطح کره خاکي و آتش زدن و سوزاندن پسماند هاي گياهي در مزارع باعث افزايش بيشتر ميزان آلاينده دود و گرد و غبار در فضا و سطح کره زمين مي شود که همه اينها باعث افزايش آلاينده هاي زيست محيطي مي شود.
2- از زمان هاي دور کشاورزان براي حاصلخيز کردن زمين هاي کشاورزي به زمين هايشان کود هاي حيواني مي دادند يا بعضي ديگر از کشاورزان بقاياي محصولات کشاورزي که قابل استفاده در خوراک دام ها نبود مانند برگ هاي درختان، کاه و علوفه هاي مازاد را در زمين دفن مي کردند تا بعد از چند ماه اين مواد در محيط بدون اکسيژن هوا تجزيه و به نوعي از کود تبديل شوند (که به کودبرگ معروفند). سپس اين کود را به زمين هاي کشاورزي خود اضافه مي کردند تا زمين هاي آنان حاصلخيز شود. کشاورزان مي توانند به جاي آتش زدن ساقه باقي مانده گياهان آنان را هنگام شخم زدن با خاک مخلوط کنند تا با گذشت چند ماه تبديل به کودبرگ شوند که براي سال آينده کشاورزي مفيد خواهد بود.
3- در يک اکوسيستم موجودات زنده از تک سلول ها تا گياهان و جانوران و پرندگان در يک زنجيره غذايي با هم زندگي مي کنند. مزارع نيز مجموعه يي از يک اکوسيستم هستند که در آن باکتري ها، گياهان، حشرات، جانوران و پرندگان در کنار هم زندگي مي کنند.
حال اشخاصي ناآگاهانه با آتش زدن محل زندگي اين موجودات باعث از بين رفتن بسياري از گونه هاي گياهي و جانوري مي شوند. اگر يک بار براي بازديد به مزارعي که در آتش سوخته اند مراجعه کنيد به غير از بقاياي گياهان به اسکلت انواع و اقسام مار، لاک پشت، موش، خرگوش و گنجشک برخواهيد خورد که در آتش زنده زنده سوخته اند.
4- در کنار مزارع و کشتزارها درختان زيادي با طول عمر بالا وجود دارند که براي به ثمر رسيدن اين درختان زحمات زيادي کشيده شده است. با توجه به خاصيت درختان جهت جذب دي اکسيدکربن و دفع اکسيژن و بخار آب اين درختان مي توانند بزرگ ترين خدمت را به جهان هستي و محيط زيست بکنند. به خصوص در شهرهاي بزرگ اين درختان مي توانند با جذب آلودگي هاي صوتي و گرد و غبار باعث کاهش اين نوع آلودگي ها شوند. از طرفي ديگر درخت ها هنگام تابستان به خاطر دفع بخار آب باعث جلوگيري از افزايش گرماي هوا و خنک شدن هواي شهر ها مي شوند. به همين دليل هنگام آتش زدن مزارع با آن گرماي شديد اين درختان نيز به صورت جدي آسيب ديده يا از بين مي روند.
5 - طبق تحقيقات دانشمندان براي توليد يک سانتيمتر خاک حاصلخيز به 80 تا 120 سال زمان لازم است. از طرف ديگر گرما و حرارت يکي ديگر از عوامل فرسايش خاک است. با آتش زدن کشتزارها باعث از بين رفتن مواد مغذي سطحي خاک مي شويم. پس از از بين رفتن اين مواد مي خواهيم با انواع و اقسام کود هاي شيميايي که خود مي توانند باعث آلودگي خاک و از بين رفتن مرغوبيت محصول شوند اين کمبود را جبران کنيم.
در پايان توصيه مي کنم اول با کار فرهنگي و صحبت کردن با آلوده کنندگان محيط زيست مانع اين فعاليت ها توسط آنان شويد. اگر کار فرهنگي ترتيب اثر نداد شايد لازم باشد يک مرجع قضايي همچون دادگستري به عنوان مدعي العموم از طرف مردم به اين مشکل زيست محيطي (با توجه به گفته هاي بالا) به بررسي قضايي بپردازد و به اين مشکلات رسيدگي کند تا به خاطر افکار و سلايق شخصي به محيط زيست کشور که به همه مردم تعلق دارد ستم نشود.
*موسسه ورزشی زيست محيطی کوهستان سبز
روزنامه اعتماد :شايد در پايان فصل برداشت محصولات کشاورزي از نزديک مشاهده کرده باشيد در بعضي از مناطق کشاورزي، تعدادي از کشاورزان پس از برداشت محصولات شان (بيشتر کشتزارهاي گندم و جو) باقي مانده ساقه گياهان را در کشتزارهاي خود آتش مي زنند که گاهي شعله هاي آتش و دود ناشي از آن آتش سوزي کل منطقه را فرا مي گيرد.
اگر مسير محل کار شما هر روز از کنار اين کشتزارها باشد به ياد خواهيد آورد که اين کشتزارها در فصل بهار سرسبز بودند ولي امروز به سرزمين سوخته يي تبديل شده اند که بوي بد اين سوختگي مشام تان را آزار مي دهد. آتش زدن کشتزارها به غير از آنکه چهره بدي از طبيعت را نشان مي دهد، باعث مشکلات زيست محيطي زيادي براي مردم و اکوسيستم منطقه خواهد شد. در اين نوشتار کوتاه به اثرات زيانبار آتش زدن باقي مانده ساقه گياهان مزارع مي پردازيم تا مسوولان امر هر چه سريع تر برنامه يي براي جلوگيري از اين گونه تخريب ها مطرح و اجرا کنند.
1 - آتش زدن مزارع با توجه به اينکه گاهي وسعت زمين هاي آتش زده بسيار زياد است باعث توليد حرارت، دود و گرد و غبار و گاز دي اکسيدکربن مي شود که هر سه مورد ذکر شده از آلاينده هاي زيست محيطي هستند که افزايش آنان در سطح کره زمين باعث خسارات جبران ناپذيري به محيط زيست مي شود.
بالا رفتن دماي کره زمين در چند دهه اخير به علت سوخت و ساز مواد فسيلي و همچنين اثر پديده گلخانه يي گاز دي اکسيدکربن که خود حاصل سوختن مواد کربني است و همچنين افزايش گرد و غبار و دوده هاي حاصل از سوختن مواد انرژي در سطح کره خاکي و آتش زدن و سوزاندن پسماند هاي گياهي در مزارع باعث افزايش بيشتر ميزان آلاينده دود و گرد و غبار در فضا و سطح کره زمين مي شود که همه اينها باعث افزايش آلاينده هاي زيست محيطي مي شود.
2- از زمان هاي دور کشاورزان براي حاصلخيز کردن زمين هاي کشاورزي به زمين هايشان کود هاي حيواني مي دادند يا بعضي ديگر از کشاورزان بقاياي محصولات کشاورزي که قابل استفاده در خوراک دام ها نبود مانند برگ هاي درختان، کاه و علوفه هاي مازاد را در زمين دفن مي کردند تا بعد از چند ماه اين مواد در محيط بدون اکسيژن هوا تجزيه و به نوعي از کود تبديل شوند (که به کودبرگ معروفند). سپس اين کود را به زمين هاي کشاورزي خود اضافه مي کردند تا زمين هاي آنان حاصلخيز شود. کشاورزان مي توانند به جاي آتش زدن ساقه باقي مانده گياهان آنان را هنگام شخم زدن با خاک مخلوط کنند تا با گذشت چند ماه تبديل به کودبرگ شوند که براي سال آينده کشاورزي مفيد خواهد بود.
3- در يک اکوسيستم موجودات زنده از تک سلول ها تا گياهان و جانوران و پرندگان در يک زنجيره غذايي با هم زندگي مي کنند. مزارع نيز مجموعه يي از يک اکوسيستم هستند که در آن باکتري ها، گياهان، حشرات، جانوران و پرندگان در کنار هم زندگي مي کنند.
حال اشخاصي ناآگاهانه با آتش زدن محل زندگي اين موجودات باعث از بين رفتن بسياري از گونه هاي گياهي و جانوري مي شوند. اگر يک بار براي بازديد به مزارعي که در آتش سوخته اند مراجعه کنيد به غير از بقاياي گياهان به اسکلت انواع و اقسام مار، لاک پشت، موش، خرگوش و گنجشک برخواهيد خورد که در آتش زنده زنده سوخته اند.
4- در کنار مزارع و کشتزارها درختان زيادي با طول عمر بالا وجود دارند که براي به ثمر رسيدن اين درختان زحمات زيادي کشيده شده است. با توجه به خاصيت درختان جهت جذب دي اکسيدکربن و دفع اکسيژن و بخار آب اين درختان مي توانند بزرگ ترين خدمت را به جهان هستي و محيط زيست بکنند. به خصوص در شهرهاي بزرگ اين درختان مي توانند با جذب آلودگي هاي صوتي و گرد و غبار باعث کاهش اين نوع آلودگي ها شوند. از طرفي ديگر درخت ها هنگام تابستان به خاطر دفع بخار آب باعث جلوگيري از افزايش گرماي هوا و خنک شدن هواي شهر ها مي شوند. به همين دليل هنگام آتش زدن مزارع با آن گرماي شديد اين درختان نيز به صورت جدي آسيب ديده يا از بين مي روند.
5 - طبق تحقيقات دانشمندان براي توليد يک سانتيمتر خاک حاصلخيز به 80 تا 120 سال زمان لازم است. از طرف ديگر گرما و حرارت يکي ديگر از عوامل فرسايش خاک است. با آتش زدن کشتزارها باعث از بين رفتن مواد مغذي سطحي خاک مي شويم. پس از از بين رفتن اين مواد مي خواهيم با انواع و اقسام کود هاي شيميايي که خود مي توانند باعث آلودگي خاک و از بين رفتن مرغوبيت محصول شوند اين کمبود را جبران کنيم.
در پايان توصيه مي کنم اول با کار فرهنگي و صحبت کردن با آلوده کنندگان محيط زيست مانع اين فعاليت ها توسط آنان شويد. اگر کار فرهنگي ترتيب اثر نداد شايد لازم باشد يک مرجع قضايي همچون دادگستري به عنوان مدعي العموم از طرف مردم به اين مشکل زيست محيطي (با توجه به گفته هاي بالا) به بررسي قضايي بپردازد و به اين مشکلات رسيدگي کند تا به خاطر افکار و سلايق شخصي به محيط زيست کشور که به همه مردم تعلق دارد ستم نشود.
*موسسه ورزشی زيست محيطی کوهستان سبز
