آستان جانان
وب نوشت نادرقهرمانی دهبکری 
قالب وبلاگ
لینک دوستان

بازار تاناکورای مهاباد



«از اوایل دهه‌ی ۷۰ خورشیدی، بیش تر لباس‌هایم را از "تاناکورا" می‌خرم؛ هم ارزونه، هم دوامش خوبه و هم تنوع رنگ داره.» حسن، پیرمرد ۶۵ ساله‌ای که برای خرید کمربند، شلوار و عروسکی برای نوه ‌اش به تاناکورای مهاباد آمده است این را می‌ گوید.

او که از مشتری های پر و پا قرص این جا است با صدایی بلند و محکم می ‌گوید: « کت و شلوارم استرالیایی، پیراهنم تایوانی، کفشم چینی و همه، خرید این بازار است.»

بازار لباس های دست دوم «مهاباد» یا «تاناکورای مهاباد» یکی از مهم ترین، پررونق ترین و قدیمی ترین بازار های فروش لباس‌ های دست دوم در کشور است. این بازار از تامین‌ کنندگان اصلی لباس‌های دست دوم دیگر بازارهای تاناکورا و مغازه های تاناکورای کشور هم محسوب می‌شود.

بازاری که نام «تاناکورا»ی خود را از سریال «سال های دور از خانه» یا همان سریال معروف به « اوشین» یدک می‌کشد. «اوشین» به همراه همسرش «ریوزو»، فروشگاهی را با نام « تاناکورا» تاسیس کردند و پس از مدتی به علت ورشکستگی چوب حراج به وسایل خود زدند.

فروشندگان بازار لباس دست دوم مهاباد هم، بعد از این اتفاق برای جذب مشتری همگی فریاد می‌زدند «بدو بابا تاناکورا حراج شد»، « بدو بابا، تاناکورا ورشکسته شد.» بعد از این اتفاق بود که به گفته فروشندگان «تاناکورای مهاباد»، این نام، برای فروشگاه‌ ها و لباس‌ های دست دوم به سر زبان ‌ها افتاد و در تمام کشور کم کم همه گیر شد.

در بازار «تاناکورای مهاباد»، انواع تی‌شرت، تاپ، گرم ‌کن ‌‌های ورزشی، کیف، کفش و عروسک‌های رنگارنگ، در مدل‌ها و رنگ‌های مختلف به فروش می رسد. این اجناس بازار را طوری تزئین کرده اند که دل هرمشتری با هر نوع سلیقه ‌ای و هر نوع وضعیت مالی را به سوی خود جذب می‌ کند.

برای نمونه، قیمت بیشتر تى‌ شرت ‌ها در این بازار بین ۲۰۰ تا یک تومانی تا ۳۰ هزار تومان است. تی‌ شرت‌ های ساده بازار که بخش عمده‌ی تی ‌شرت ها را تشکیل می‌دهند بین ۲۰۰ تا هشت هزار تومان قیمت دارند و تی‌شرت‌ های عکس‌دار ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان به فروش می رسند.

اختلاف قیمت این تی ‌شرت ها فقط به خاطر عکس آن ‌ها است. عکس خواننده‌ها و بازیگر‌های مشهور آمریکایی مثل «مایکل جکسون»، «مدونا» و مرد عنکوبتی یا همان «اسپایدرمَن» که به جز بالا رفتن از دیوارها از تی شرت های تاناکورای مهاباد هم بالا می‌رود و قیمت یک تی‌شرت را چند برابر می ‌کند.

البته به گفته «مصطفی»، مرد ۴۰ ساله که یکی از فروشندگان بازار است بیشتر مشتری‌ های تی ‌شرت‌ عکس‌دار «بچه پول‌ دار های تهرانی» هستند که مسیری ۷۵۰ کیلومتری از تهران تا مهاباد را طی کرده اند تا لباس بخرند.

و یا مثلا قیمت کفش‌ های بازار مهاباد که خرید عمده‌ ی آن ‌ها به دو صورت «ارجینال مارک‌دار» ( اصل) و کیلویی بوده بین چهار تا ۲۸ هزار تومان است.

هر جفت کفش اصل، بین ۲۰ تا ۲۲ هزار تومان وکفش‌ های کیلویی، که بیشتر آن ها سایز ‌های بچگانه است بین سه تا شش هزار تومان توسط مغازه‌ دار ها خریداری می‌شوند.

به گفته یکی از فروشندگان،  مغازه‌ دار ها از هرجفت کفشی که با دقت زیاد از سوی مشتری انتخاب شود، شش هزار تومان و از کفش‌ های کیلویی، هزار تومان سود می‌برند. کفش‌هایی که شاید لنگه آن در تهران به چند برابر قیمت به فروش برسد.

تاناکورای قدیم و تاناکورای جدید
«تاناکورای مهاباد» در کنار ترمینال جدید شهر جای گرفته و به دو بخش قدیمی و جدید تقسیم می‌‌ شود. بخش قدیمی بیش از ۳۰۰ مغازه دارد که چارچوب و سقف آن‌ ها با لایه‌هایی از نایلون، حصیر، چوب و پارچه‌ های کهنه درست شده است. بخش جدید تر، با ۱۸۰ مغازه حدود ۳ سالی است ساخته شده و مغازه های آن سازه هایی آجری و کف مرمر با ویترین‌های مدرن دارند و درست مثل بوتیک ‌های لباس فروشی در شهرهای بزرگ مثل تهران هستند. قیمت مغازه‌های تاناکورای مهاباد بین ۱۶ تا ۲۵ میلیون تومان است.

بازار تاناکورا، در کشورهای دیگر هم رونق بسیاری دارد. البته نه با واژه‌ی مرسوم تاناکورا، بلکه به اسم Second-hand accessories یا «لوازم دست‌دوم». سایت معروف ebay یکی از صدها سایتی است که لباس‌ها و لوازم دست‌دوم مردم را در معرض فروش می‌گذارد.

البته شهرداری مهاباد از سال ۱۳۸۵ برای مدرن و یک دست شدن بازار تاناکورا، دستور ساخت ۶۱۵ مغازه‌ی جدید را صادر کرده که هنوز مراحل ساخت آن ها به اتمام نرسیده است. قرار است بعد از پایان ساخت این مغازه‌ها، تاناکورای قدیمی به این جا منتقل شود. قیمت پایه‌ی مغازه‌های جدید از ۱۳ میلیون تومان شروع می شود و فروشندگان بخش قدیمی بازار در اولویت واگذاری قرار دارند.

روزهای پنج‌شنبه و جمعه، اوج شلوغی بازار تاناکورای مهاباد است که از ده صبح تا هشت شب کار می‌ کند. ازدحام ماشین‌ هایی که در ورودی تاناکورا پارک می‌شوند و تعداد آن‌ ها به بیش از ۱۵۰ می‌رسد، حکایت از اشتیاق مردم به خرید از این بازار و لباس‌های دست دوم دارد. اشتیاقی که با گذشت بیش از ۱۵ سال از راه اندازی این بازار همچنان ادامه دارد.

از ایرانشهر تا مهاباد
بازار تاناکورای مهاباد

پیرمرد ۶۵ ساله‌ای که بیشتر از ۳۰ سال است خرج زندگی‌اش را از راه قاچاق چای، موز، سیگار و لباس‌ های تاناکورا در می‌آورد و از افراد با سابقه بازار تاناکورای مهاباد است، می‌گوید: «برای اولین بار مردم استان سیستان و بلوچستان از طریق مرز پاکستان لباس‌های دست‌ دوم را به ایرانشهر قاچاق می‌کردند و لباس‌های دست دوم بازار مهاباد هم از آنجا تامین می‌شد.»

او می‌گوید:« من و چند تن از دوستانم، سوار بر ماشین‌های باری راهی ایرانشهر می‌شدیم. حدود ۴۰ روز را آنجا سپری می‌کردیم؛ تا بلوچ ها، بارهای لباس را از مرز پاکستان رد کنند و بعد هر نفر از ما، ۷ تا ۱۰ گونی پلاستیکی لباس به مهاباد می‌آوردیم و می‌فروختیم.»

به گفته این فروشنده دولت پس از گذشت چند ماه مرز پاکستان با ایران را بست و ورود لباس‌های دست دوم خارجی به داخل کشور تقریبا غیر ممکن شد. اما این باعث نشد تا بازار لباس دست دوم مهاباد تعطیل شود چون این بار فروشندگان لباس‌ها راه نزدیک‌تری را برای خرید لباس دست دوم پیدا کرده بودند و آن مرز عراق بود.

لباس ‌هایی که بعد از پوشیده شدن با طی چند هزار کیلومتر راه به شهر «مرسین» ترکیه و سپس به مرز «ابراهیم خلیل» در کردستان عراق و از آنجا هم به مهاباد می‌رسند. این لباس‌ها به دو دسته آسیایی و اروپایی تقسیم می‌شوند.

لباس آسیایی و اروپایی
بازار تاناکورای مهاباد
 

«قادری» که ۱۳ ساله در کار وارد کردن لباس دست دوم به ایران است، می‌گوید: «لباس دست دوم آسیایی از کشورهای ژاپن، مالزی و کره جنوبی وارد می‌شوند و به اجناس"صد کیلویی" معروف هستند و به قیمت ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار به دست ما مشتری‌ های عمده می‌رسند و بیشتر شامل لباس ‌های زمستانی می‌ شوند. اما اجناسی که از کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا قاچاق می‌شوند، لباس‌های چهار فصل هستند که به اجناس اروپایی معروف بوده و به قیمت‌های ۳۰ تا ۵۰ دلار به دست ما می‌رسند.»

او که به گفته خود درآمد زیادی هم در این سال‌ها داشته در مورد شروع ورود لباس‌های دست دوم به کشور، می‌گوید: «وقتی که تازه تاناکورا رواج پیدا کرده بود، بخشی از این لباس‌ ها تحت عنوان کمک‌های سازمان ‌های خیریه بین‌المللی وارد می‌شد. ولی پس از گذشت چند سال، به خاطر سود زیادی که هم برای صادرکننده خارجی و هم برای واردکنندگان عمده‌ی این لباس‌ها داشت تبدیل به تجارتی عمده‌ شد که مهارت و تبحر خاص خود را می‌ طلبد.»
اما لباس‌های دست دوم بعد از ورود به شهر مهاباد ابتدا توسط فروشندگان از هم جدا و بخشی از این لباس‌ها به خاطر کهنگی زیاد و لکه دار بودن دور ریخته می‌شوند. به گفته قادری معمولا ۳۰ درصد از لباس‌هایی که عمده‌ خریده شده‌اند و وارد کشور می‌شوند دور ریختنی هستند.

بعد ازجدا سازی، این لباس‌ ها در صورت چروک زیاد، اتو زده می شوند تا وقتی در ویترین و مغازه های بازار تاناکورای مهاباد جای گرفتند توجه مشتری ها را به خود جلب کنند.

اتو کردن لباس‌ها درخرید مردم تا جایی مهم است که در بخشی از بازار تاناکورای مهاباد مغازه هایی برای اتو کشی وجود دارد. معمولا بیش از ۹۰ درصد لباس‌ها، قبل از اینکه در معرض دید مشتری قرار بگیرند اتو کشیده می‌شوند.

«مصطفی»، یکی از فروشندگان «تاناکورای مهاباد»، در حالی که با دقت خاصی تی‌ شرت های رنگارنگ داخل مغازه اش را تا می ‌کند، در باره مشتری‌ های بازار می ‌گوید: «بیشتر مشتری‌ های ما خریدار های عمده‌‌ای هستند که از شهر‌های تهران، تبریز، سنندج، کرمانشاه، ارومیه و حتی شهر‌های شمالی کشور به این منطقه سفر می‌کنند.»

این لباس‌ها بعد از خرید توسط مشتری‌ها و با توجه به اینکه جنس قاچاق محسوب می‌شوند با استفاده از راه و روش‌های خاص به بازارهای دیگر می‌رسند.

«انور» ۳۳ ساله، بعد از اینکه با تلفن، سفارش ۵۰۰ جفت کفش را از تبریز می‌گیرد در مورد این روش‌ها می‌گوید: «اجناس خریداری شده بوسیله  مشتری عمده‌ به دو روش به دیگر شهر‌ها قاچاق می‌شوند؛ یا بوسیله‌ی اتوبوس‌های بین شهری با کرایه‌ی ۲۵ هزار تومان و یا بوسیله‌ی ماشین‌های سایپا، که کرایه‌ی آن بسته به مقصد بین ۸۰ هزار تومان تا ۱۵۰ هزار تومان است.»

او می‌گوید: «اجناسی که از ایستگاه‌های بازرسی بین شهری رد می‌ شوند، باید به صورت فله‌ ای، داخل ماشین‌ های باری، روی هم انباشته شده باشند و گر نه با خطر مصادره شدن از سوی نیروی انتظامی مواجه می‌شود.»

انور به همراه چند نفر از دوستانش پنج سال است که دوشنبه ‌ها و پنج‌شنبه ‌های هر هفته با یک سایپا کفش، راهی «سبزه میدان» تبریز می‌شوند تا هم مشتری‌های جدیدی را پیدا کنند و هم چند تن از کالاهایشان را بفروشند.

البته این پنج نفر تنها گروهی نیستند که در این دو روز راهی تبریز می‌شوند، به گفته‌ی انور، حدود صد نفر هستند که با جنس‌ های مختلف و به صورت گروهی سوار بر سایپا این کار را انجام می‌دهند.

در حالی که غروب نزدیک می‌شود و بازار تاناکورا، یک روز دیگر کاری خود را به پایان می‌رساند، سایپاهای آبی رنگ، در گوشه‌ای دِنج از بازار، منتظر لباس‌های دست دوم هستند تا در ماشین جا سازی و سفر خود را به بازار ها و مغازه‌های دیگر تاناکورا شروع کنند.
موضوعات مرتبط: اجتماعی
[ سه شنبه 18 تیر1387 ] [ 11:22 ] [ نادرقهرمانی دهبکری ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

سلامی چو بوی خوش آشنایی

ایستادگی کن ،

ایستادگی کن ؛

و ایستادگی کن ...

و به یاد داشته باش که لشکری از کلاغها ، جرات نزدیک شدن به مترسکی که ایستادگی را فقط به نمایش می گذارد . ندارند.


« معجزه ها رخ می داد، اگر جوانان می دانستند و پیران می توانستند.»



مقالات و مطالب منتشره لزوماًنظرمدیر وبلاگ نمی باشد.
امکانات وبلاگ آستان جانان